CİN (xərçəngönü dəyişikliklər): diaqnostika və müalicə

CİN (servikal intraepitelial neoplaziya) uşaqlıq boynunun səth qatında HPV-nin səbəb olduğu xərçəngönü hüceyrə dəyişikliyidir; xərçəng deyil. CİN 1 çox vaxt öz-özünə geriləyir və izlənir. CİN 2 və CİN 3 adətən müalicə tələb edir — ən çox dəyişmiş sahə LEEP üsulu ilə çıxarılır və histoloji müayinəyə göndərilir.

CİN dərəcələri

CİN 1 (LSIL, yüngül displaziya) Səth qatının aşağı üçdə birində dəyişiklik; çox vaxt keçici HPV infeksiyasının izi İzləmə (HPV və/və ya PAP-testlə nəzarət) CİN 2 (HSIL, orta displaziya) Daha dərin dəyişiklik, irəliləmə riski daha yüksəkdir Əksər hallarda müalicə; bəzi gənc qadınlarda ciddi nəzarət altında izləmə müzakirə oluna bilər CİN 3 (HSIL, ağır displaziya) Epitelin demək olar ki, bütün qalınlığında dəyişiklik Həkimin sözləri ilə: “Xərçəngönü dəyişikliklər xərçəng demək deyil.” Lakin onlar uzun müddət müalicəsiz qalarsa, illər sonra xərçəngə çevrilə bilər — buna görə vaxtında aşkarlanmaları vacibdir.

Diaqnoz necə qoyulur?

Diaqnoz PAP-test, HPV testi və kolposkopiyadan sonra götürülən biopsiyanın histoloji nəticəsi ilə qoyulur. Təkcə “eroziya” görünüşü və ya təkcə HPV-nin müsbət olması CİN diaqnozu və müalicə üçün əsas deyil.

CİN 1-də izləmə nə vaxt üstün tutulur?

CİN 1 xüsusilə gənc yaşda, ilk cinsi əlaqədən az vaxt keçdikdə və virus qısa müddətdir orqanizmdə olduqda öz-özünə geriləyə bilər. Dr. Abdullayeva paylaşımlarında izləmənin xüsusilə 25 yaşdan aşağı qadınlarda, ilk cinsi əlaqədən sonra 2 ildən az vaxt keçdikdə və virusun davamlılığı 2 ili keçmədikdə uyğun olduğunu qeyd edir. CİN 1 iki ildən çox davam edərsə, HPV 16/18 ilə müşayiət olunarsa və ya müntəzəm izləmə mümkün deyilsə, müalicə variantı fərdi olaraq müzakirə edilir.

Müalicə üsulları

Eksizion üsullar — dəyişmiş sahə kəsilib çıxarılır və histoloji müayinəyə göndərilir: LEEP/LLETZ (elektrik ilgəyi ilə) və konizasiya. LEEP (LLETZ) Ablasiya üsulları — dəyişmiş toxuma yerində məhv edilir: lazer vaporizasiyası, krioterapiya, termal koaqulyasiya. Bu üsullar yalnız transformasiya zonası tam görünəndə və invaziv proses şübhəsi olmadıqda seçilir. Üsul seçilərkən dəyişikliyin dərəcəsi və ölçüsü, kolposkopik görüntü, yaş və gələcək hamiləlik planları nəzərə alınır. Dr. Abdullayevanın sözləri ilə: “Hər kəs üçün universal olaraq “ən yaxşı” üsul yoxdur.”

Həkimin qəbulunda CİN 1, CİN 2 və CİN 3 hallarının diaqnostikası və müalicəsi aparılır: kolposkopiya ilə hədəfli biopsiya, nəticəyə görə izləmə və ya müalicə, o cümlədən LEEP və lazer prosedurları. Gələcəkdə hamiləlik planlaşdıran qadınlarda sağlam toxumanın mümkün qədər qorunmasına xüsusi diqqət yetirilir. Müalicədən sonra pasiyentlər müntəzəm nəzarətə dəvət olunur — həkim üçün “hər mənfi analiz nəticəsi bir qadının gələcək sağlamlığı, rahatlığı və güvəni deməkdir”.

Müalicədən sonra

Təxminən 6 ay sonra HPV testinə əsaslanan nəzarət, sonra həkimin təyin etdiyi intervallarla uzunmüddətli izləmə. HPV peyvəndi müalicədən sonra da tövsiyə oluna bilər. Siqaretdən imtina təkrar xəstəlik riskini azaldan amillərdəndir.

Tez-tez verilən suallar

CİN 3 xərçəngdirmi? Xeyr, CİN 3 ağır xərçəngönü dəyişiklikdir. Vaxtında müalicə olunduqda xərçəngə keçid riski xeyli azalır. Müalicədən sonra CİN təkrarlana bilərmi? Bəli, xüsusilə yüksək riskli HPV davam edərsə və ya kəsilmiş toxumanın kənarlarında dəyişiklik qalarsa. Buna görə müalicədən sonrakı nəzarət müayinələri vacibdir. CİN müalicəsi hamiləliyə təsir edirmi? Eksizion müalicədən (xüsusilə geniş konusdan) sonra sonrakı hamiləliklərdə vaxtından əvvəl doğuş riski bir qədər arta bilər. Buna görə üsul və çıxarılan toxumanın ölçüsü hamiləlik planları nəzərə alınaraq seçilir. Son yenilənmə: 7 oktyabr 2026 · Məlumat maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. Redaksiya siyasəti