XidmətDilarə Həsənova · 08.10.2026

Qıl dönməsi (pilonidal sinus) əməliyyatı | Dr. Həsənova

Bu mətn həkimin OTX tərəfindən hazırlanmış saytındandır və OTX bilik bazasında göstərilir. Tibbi məsləhəti əvəz etmir. Orijinal: gutmind.az/xidmetler/pilonidal-sinus-qil-donmesi/

Qıl dönməsi nədir?

Qıl dönməsi (pilonidal sinus) oma-büzdüm nahiyəsində, sağrılar arasındakı şırımda tüklərin və dəri hissəciklərinin dəri altına daxil olması nəticəsində yaranan xroniki iltihabi xəstəlikdir. Dəridə kiçik dəliklər, ağrı, şiş və pis qoxulu axıntı ilə özünü göstərir. Xalq arasında bəzən «dermoid kista» da adlanır, amma tibbi baxımdan əsl dermoid kistadan fərqli xəstəlikdir.

Kimlərdə daha çox rast gəlinir?

Gənclərdə, kişilərdə daha çox Uzun müddət oturan şəxslərdə (sürücülər, ofis işçiləri, tələbələr) Artıq çəkisi olanlarda, çox tərləyənlərdə Ailəsində bu xəstəlik olanlarda

Əlamətləri

Sağrılararası şırımda bir və ya bir neçə kiçik dəlik, bəzən içindən tük çıxır Oma-büzdüm nahiyəsində ağrı, oturarkən narahatlıq Pis qoxulu, irinli və ya qanlı axıntı, alt paltarının çirklənməsi Abses zamanı kəskin ağrı, hərarət, oturmağın mümkünsüzlüyü

Xəstəlik müxtəlif formalarda özünü göstərə bilər

Hazırda şikayət yoxdur (keçmişdə yüngül şikayət ola bilər), bir və ya bir neçə kiçik dəlik var Müşahidə, gigiyena, tüklərin təmizlənməsi; şikayət yaranarsa yenidən müayinə Bir neçə gün ərzində artan ağrı, şiş, qızartı, oturmaq çətindir Davamlı və ya vaxtaşırı axıntı, ən çox rast gəlinən forma Bağlanmış axıntı ilə abses Axıntı dayanıb, amma ağrı və şiş artıb Əməliyyatdan sonra bağlanmayan yara Yara uzun müddət sağalmır Yenidən qiymətləndirmə, lazım olduqda təkrar əməliyyat Sağalmadan bir müddət keçdikdən sonra yenidən axıntı və ya abses Təkrar müayinə və əməliyyat

Diaqnostika

Diaqnoz əsasən klinik baxışla qoyulur. Həkim sinus dəliklərini və iltihablı sahəni qiymətləndirir. Mürəkkəb və təkrarlanan hallarda USM və ya MRT istifadə oluna bilər.

Müalicə

Kəskin absesdə: absesin açılıb irinin boşaldılması (drenaj). İltihab azaldıqdan sonra əsas əməliyyat planlaşdırılır. Antibiotiklər absesi tək başına sağaltmır. Xroniki sinusda: xəstə toxumanın çıxarılması (eksiziya). Yara açıq saxlanaraq sağaldıla bilər və ya orta xəttdən kənarda bağlanır. Belə bağlanma üsullarından biri Limberq plastikasıdır: romb şəkilli dəri-piy flepi çevrilərək (transpozisiya ilə) qüsur sahəsinə köçürülür. Bu üsulda sağrılararası şırım dayazlaşır və nüks riski azalır. Seçilmiş hallarda minimal invaziv üsullar da tətbiq olunur. Əlamət verməyən kiçik dəliklərdə bəzən yalnız müşahidə və gigiyena kifayət edir. Ağrı, axıntı və ya abses olduqda qalıcı müalicə cərrahidir.

Həkimin praktikası

Dr. Həsənovanın özünün apardığı müayinə və müalicələr Kəskin pilonidal absesdə drenaj aparır. Xroniki pilonidal sinusda xəstə toxumanı çıxarır, yaranı açıq saxlayaraq sağaldır (açıq üsul) və ya Limberq plastikası ilə bağlayır.

Əməliyyatdan sonra

İlk sarğı adətən 24 saat sonra edilir. Yara gigiyenasına və sarğı qaydalarına riayət vacibdir. Oturaq vəziyyətə mərhələli qayıdılır. Nahiyədə tüklərin müntəzəm təmizlənməsi nüks riskini azaldır. Üsul barədə (məsələn, lazer epilyasiyası) həkimlə məsləhətləşin. Sağalma müddəti seçilmiş üsuldan asılıdır.

Tez-tez verilən suallar

Qıl dönməsi dərmanla keçərmi? Dərmanlar iltihabı müvəqqəti azalda bilər, amma sinus kanalını aradan qaldırmır. Ağrı, axıntı və ya abses olduqda qalıcı müalicə cərrahidir. Heç bir şikayət verməyən kiçik dəliklərdə isə bəzən yalnız müşahidə kifayət edir. Limberq plastikası xəstə toxuma çıxarıldıqdan sonra yaranın yaxınlıqdakı sağlam toxumadan hazırlanmış romb şəkilli fleplə bağlanmasıdır. Tikiş xətti orta xəttdən kənarda qalır, sağrılararası şırım dayazlaşır. Bu da nüks riskini azaltmağa yönəlib. Əməliyyatdan sonra nə vaxt oturmaq olar? Bu, əməliyyatın üsulundan və yaranın vəziyyətindən asılıdır. Oturaq vəziyyətə mərhələli qayıdılır. Dəqiq müddəti həkim nəzarət müayinələrində yaranın sağalmasına baxaraq müəyyən edir. Qıl dönməsi əməliyyatdan sonra təkrarlana bilərmi?

Bəli, nüks mümkündür. Risk seçilmiş əməliyyat üsulundan, yara baxımından və nahiyədə tüklərin təmizlənməsindən asılıdır. Əməliyyatdan sonra gigiyena və tüklərin müntəzəm təmizlənməsi nüks riskini azaldır.