Xəstəlik haqqındaGünay Süleymanlı
Qalxanabənzər vəz xəstəlikləri: Haşimoto, hipotireoz, tiroidit — terapevt
Haşimoto tiroiditi
İmmun sistemin qalxanabənzər vəzə qarşı çıxdığı autoimmun xəstəlikdir. Zamanla vəz toxuması zədələnir və hipotireoz yarana bilər. Əlamətləri: yorğunluq və halsızlıq, səbəbsiz çəki artımı, saç tökülməsi və quru dəri, qəbizlik, əhval dəyişkənliyi, soyuğa həssaslıq. Qadınlarda daha çox rast gəlinir. Ailədə tiroid xəstəliyi və digər autoimmun xəstəliklər (1-ci tip diabet, çölyak xəstəliyi və s.) riski artırır.
Subakut tiroidit
Boyunda ağrı, vəz nahiyəsində həssaslıq, halsızlıq və bəzən qızdırma ilə gedir. Çox vaxt virus infeksiyasından sonra yaranır və sadə soyuqdəymə ilə qarışdırıla bilər. Hormon səviyyələri müvəqqəti dəyişə bilər. Müalicə həkim tərəfindən təyin olunur.
Tiroid və xolesterin
Hipotireozda «pis» xolesterin və triqliseridlər yüksələ bilər. Səbəbi bilinməyən yüksək xolesterində tiroid funksiyasının yoxlanılması tövsiyə olunur. Ətraflı: Hipotireoz və yüksək xolesterin
Yod
Yod tiroid hormonlarının hasil olunması üçün lazımdır. Gündəlik ehtiyac adətən yodlaşdırılmış duzla ödənir. Yod əlavəsini həkim məsləhəti olmadan qəbul etmək tövsiyə olunmur, çünki həddindən artıq yod da tiroidə zərər verə bilər.
Diaqnostika Ümumi məlumat
TSH, sərbəst T4 (bəzən T3), anti-TPO və anti-TQ antitelləri. Düyün və ya böyümə şübhəsində tiroid USM aparılır (radioloq aparır). Bəzi hallarda endokrinoloqa yönləndirmə lazım olur.
Müalicə prinsipləri Ümumi məlumat
Hipotireozda çatışmayan hormon dərmanla əvəz olunur; dozanı həkim TSH nəticəsinə görə tənzimləyir. Levotiroksin adətən səhər acqarına, dəmir, kalsium və bəzi dərmanlardan ayrı qəbul olunur. Hipertireozun müalicəsi səbəbə görə seçilir.
Dr. Günay Süleymanlının bu sahədəki təsdiqlənmiş fəaliyyəti
ARB TV-nin «Yaşamaq gözəldir» verilişində Haşimoto xəstəliyindən danışıb. Paylaşımları: Haşimoto əlamətləri və risk qrupları, subakut tiroidit, hipotireoz və xolesterin, yodun formaları. Endokrinologiya kursu: Endokurs 6 (TEMD, 2022).
Suallar
Haşimoto olan hər kəs dərman içməlidirmi? Xeyr. Dərman ehtiyacı hormonların səviyyəsinə görə müəyyən edilir. Bəzi xəstələr yalnız izlənilir. Tiroid dərmanını nə vaxt içmək lazımdır? Adətən səhər acqarına, səhər yeməyindən əvvəl, hər gün eyni vaxtda. Dəmir və kalsium preparatları ilə arasında fasilə saxlanılır. Dəqiq rejimi həkim müəyyən edir. Boyunda ağrı və halsızlıq tiroiddən ola bilərmi? Bəli, subakut tiroiditdə belə olur. Müayinə lazımdır.