Parazitar xəstəliklər: növləri, əlamətləri, diaqnostikası

Parazitar xəstəlikləri insan orqanizmində yaşayan və onun hesabına qidalanan canlılar törədir. Bunlar bağırsaq qurdları (helmintlər), mikroskopik birhüceyrəlilər (protozoylar) və dəri parazitləri ola bilər. Əlamətlər çox vaxt qeyri-spesifik olduğundan diaqnoz yalnız laborator müayinə ilə qoyulur.

Parazitlərin qrupları

Qıl qurdu (enterobioz), askarid, öküz soliteri (teniarinxoz), opistorx Qaraciyər, ağciyər və digər orqanlar, əzələlər Lyambliya, amöb, toksoplazma, leyşmaniya Bağırsaq, qan, daxili orqanlar, dəri

Ümumi yoluxma yolları

Çirkli əllər və gigiyena qaydalarının pozulması Torpaqla çirklənmiş, yaxşı yuyulmamış meyvə-tərəvəz Çiy və ya az bişmiş ət və balıq Heyvanlarla təmas (itlər, pişiklər) Həşərat sancması (məsələn, leyşmaniozda moskitlər)

Ümumi diaqnostika prinsipi

Diaqnoz üçün təkcə əlamətlər kifayət deyil. Parazitin növünə görə nəcis analizi, perianal lent testi, qanın seroloji testləri, PZR, ümumi qan analizi və bəzən USM lazım olur. Parazitologiya xidməti

Bu bölmədəki xəstəliklər

Enterobioz (qıl qurdu) Uşaqlarda gecə anal qaşınması, yuxusuzluq: qıl qurdu necə yoluxur, perianal lent testi necə götürülür, niyə bütün ailə… Askaridoz Askarid torpaqla yoluxan bağırsaq qurdudur. Qarın ağrısı, ürəkbulanma, uşaqlarda boy-çəki geriliyi. Diaqnoz nəcis… Lyamblioz (giardioz) Lyambliya nazik bağırsaqda yaşayan mikroskopik parazitdir. Pis iyli sulu ishal, köp, iştahsızlıq, yorğunluq. Nəcis… Teniarinxoz (öküz soliteri) Öküz soliteri çiy və ya az bişmiş mal əti ilə yoluxur. Əlamətlər, nəcis analizi, profilaktika: ətin düzgün bişirilməsi. Exinokokkoz Exinokokk yumurtaları itlərin nəcisi ilə yayılır, qaraciyər və ağciyərdə kista yaradır. USM və seroloji testlər (IgM… Toksoplazmoz Toxoplasma gondii pişik nəcisi, çiy ət və torpaqla yoluxur. Hamiləlikdə xüsusi təhlükəlidir. Toksoplazmoz IgM və IgG…

Leyşmanioz Leyşmanioz moskit sancması ilə keçən parazitar xəstəlikdir. Dəri forması yara əmələ gətirir, visseral forma uşaqlarda… Trixinelloz Trixinella çiy və yarımbişmiş donuz və vəhşi heyvan əti ilə yoluxur. Əzələ ağrısı, qızdırma, göz qapaqlarının şişməsi… Opistorxoz və çiy balıqla keçən parazitlər Opistorxoz çiy və yarımbişmiş çay balığı ilə keçir və öd yollarını zədələyir. Anizakidoz dəniz balığı ilə keçir… Amöbiaz Amöbiaz çirklənmiş su və qida ilə yoluxan protozoy infeksiyasıdır. Qanlı ishal, qarın ağrısı, qaraciyər absesi riski… Qoturluq Qoturluğu dəriyə yerləşən gənə törədir. Gecələr şiddətlənən qaşınma, cüt yerləşən səpgilər. Təmasda olanların hamısı…

Mövzuya aid videolar

Mədə bulantısı, baş ağrısı və halsızlığın gizli səbəbi: parazitlər 01.06.2026 1 dəq 33 san