Göz dibi əməliyyatları (vitrektomiya)

Göz dibi əməliyyatları gözün torlu qişasında və şüşəvari cismində aparılan əməliyyatlardır; əsas üsul vitrektomiyadır. Əməliyyat zamanı skleradan — gözün ağ qişasından — üç kiçik giriş açılır, bu girişlərdən şüşəvari cisim xaric edilir və torlu qişada lazımi manipulyasiyalar aparılır: torlu qişa qopubsa, yerinə qaytarılır, qansızmalar təmizlənir.

Hansı hallarda aparılır?

diabetik retinopatiyanın son (ağır) mərhələləri; torlu qişanın regmatogen qopması — yırtıq səbəbindən torlu qişanın ayrılması; epimakulyar (epiretinal) membran — makulanın səthində əmələ gələn və görməni təhrif edən nazik təbəqə; bir sıra digər göz dibi xəstəlikləri. Bu əməliyyatlar Gəncə filialında aparılır.

Katarakta əməliyyatından fərqi

Göz dibi əməliyyatları katarakta əməliyyatından bir qədər uzun çəkir və sağalma bir qədər gec baş verir.

Sağalma dövrü

Bəzən pasiyentdən əməliyyatdan sonra müəyyən müddət üzüaşağı və ya başını müəyyən tərəfə tutmaq tələb olunur. Ümumilikdə sağalma bir neçə həftəyə qədər davam edə bilər. Vitrektomiyadan sonra adətən ağrı olmur və bu dövr pasiyentin gündəlik həyatına ciddi təsir göstərmir. Bəzi hallarda torlu qişanı yerində saxlamaq üçün göz daxilinə xüsusi qaz və ya silikon yağı (tamponada) yeridilir; baş vəziyyəti ilə bağlı tələb çox vaxt məhz bununla əlaqəlidir. Gözdə qaz olduğu müddətdə təyyarə ilə uçmaq və dağlıq yerlərə qalxmaq olmaz. Konkret plan və məhdudiyyətlər əməliyyatdan əvvəl və sonra həkim tərəfindən izah olunur.

Elmi və praktik təcrübə

Dr. Qafar Tağıyevin dissertasiyası regmatogen torlu qişa qopmalarının vitrektomiya ilə cərrahi müalicəsinə həsr olunub; bu mövzuda işlənib hazırlanmış «peribazal vitrektomiya» üsulu Moskvada, MNTK «Göz mikrocərrahiyyəsi»nin vitreoretinal cərrahiyyə şöbəsinin praktikasına tətbiq edilib. Vitrektomiya zamanı şüşəvari cismin arxa kortikal qatlarının xaric edilməsinə dair Rusiya Federasiyası patentinin həmmüəlliflərindəndir. 2015-ci ildə Gürcüstanda vitreoretinal cərrahiyyə, lazerlər və görüntüləmə kursunu keçib, 2022-ci ildə Gəncədə keçirilən regional konfransda vitreoretinal patologiyanın müasir müalicəsinə dair məruzə ilə çıxış edib. Təcili əlamətlər: göz qabağında işıq çaxmaları, qəfil çoxalan «milçəklər», görmə sahəsində pərdə və ya kölgə. Torlu qişanın qopması