MəqaləVəfa Məmmədova · 08.10.2026

Dişləri qoruyan gündəlik vərdişlər

Bu mətn həkimin OTX tərəfindən hazırlanmış saytındandır və OTX bilik bazasında göstərilir. Tibbi məsləhəti əvəz etmir. Orijinal: stomatoloqvefa.az/meqaleler/dislari-qoruyan-verdisler/

Sağlam dişlər üçün ən vacib vərdişlər gündə iki dəfə düzgün fırçalamaq, dişləri alət kimi istifadə etməmək, rəngləyici və turş içkilərdən sonra ağzı yaxalamaq, balanslı qidalanmaq və müntəzəm müayinədən keçməkdir. Son yenilənmə: 8 oktyabr 2026 Dr. Vəfa Məmmədovanın tövsiyələri əsasında

Dişləri nə vaxt və necə fırçalamaq lazımdır?

Dişlər gündə iki dəfə fırçalanmalıdır: səhər yeməyindən sonra və axşam yatmazdan əvvəl. Günorta yeməyindən sonra ağız yaxalayıcılarından istifadə etmək məsləhətdir. Fırçalama yumşaq fırça ilə, diş ətini zədələmədən aparılmalıdır — həddindən artıq güc tətbiq etmək dişlərə fayda yox, zərər verə bilər. Diş ətinə yaxın sahələri də yumşaq hərəkətlərlə təmizləyin. Dişlərarası sahələr üçün diş sapından istifadə edin. Abraziv vasitələrlə, məsələn, soda ilə tez-tez fırçalamaqla dişləri ağartmağa çalışmayın.

Fındıq və qozu dişlə sındırmaq niyə təhlükəlidir?

Dişlər alət deyil. Fındıq və qozu dişlə sındırmaq bir anlıq vərdişdir, lakin minada çat, dişin və ya plombun qırılması kimi ömürlük problem yarada bilər. Bayram süfrələrində tez-tez rast gəlinən bu vərdişdən imtina edin — qoz-fındığı qozqıranla sındırın.

Kofe dişlərə necə təsir edir?

Tərkibindəki tanin diş minasına yapışaraq zamanla dişlərin rəngini dəyişir. Turşuluq minanı zəiflədir, bu da çürüməyə və həssaslığa yol aça bilər. Kofe tüpürcək ifrazını azaldır, bu isə ağızda bakteriyaların artmasına şərait yaradır. Nə etməli? Kofedən sonra su için və gündəlik ağız baxımına diqqət edin. Ləkələr artıq yaranıbsa, peşəkar təmizlik və AirFlow onları təmizləməyə kömək edir.

Diş sağlamlığı üçün necə qidalanmalı?

Kalsium sümük və dişlərin möhkəmliyi üçün vacibdir — süd məhsulları və yaşıl yarpaqlı tərəvəzlərdə bol olur. D vitamini kalsiumun mənimsənilməsinə kömək edir — günəş işığı və balıq onun mənbələridir. Fosfor diş sağlamlığını dəstəkləyir — ət və paxlalı bitkilərdə olur. Şəkərli qidalar kariyesə, turş qidalar isə minanın zəifləməsinə və həssaslığa səbəb ola bilər. Uşaqların qidalanması və çeynəmə vərdişləri haqqında: Uşaq dişlərinə qulluq.

Şəki-Zaqatala bölgəsində yaşayanlar üçün tövsiyə

Dr. Vəfa Məmmədova qeyd edir ki, Şəki, Qax, Zaqatala və Balakən bölgəsindən olan xəstələrin çoxunda diş minası zəif olur. Həkimin fikrincə, bunun səbəblərindən biri bölgədə su və qida məhsullarında yod kimi mikroelementlərin azlığıdır. Buna görə bölgə sakinlərinə ildə iki-üç dəfə profilaktik müayinədən keçmək tövsiyə olunur.

Müntəzəm müayinə nə üçün lazımdır?

Kariyes və diş əti problemləri erkən mərhələdə çox vaxt ağrı vermir. Müntəzəm müayinə onları vaxtında aşkarlamağa və sadə müalicə ilə həll etməyə imkan verir. Diş ətinin qanaması isə gözlənilməməli siqnaldır. Təəssüf ki, xəstələrin çoxu həkimə dərin kariyes, pulpitin ağır mərhələsi və ya periodontit — dişin irinləməsi mərhələsində müraciət edir. Bu, müalicəni həm vaxt, həm də xərc baxımından ağırlaşdırır, bəzən isə dişin çəkilməsi ilə nəticələnir. Kariyes və ondan əvvəlki mərhələ — minanın demineralizasiyası erkən aşkarlandıqda dişi profilaktik tədbirlərlə qorumaq mümkündür. Əlaqəli: Peşəkar gigiyena və diş əti müalicəsi