Breket və ortodontik müalicə

Ortodontik müalicə diş sırasının və dişləmin — dişlərin qapanışının düzəldilməsidir. Dr. Vəfa Məmmədova breket sistemi və ortodontik aparatlarla diş sırası əyriliyini, açıq və dərin dişləmi, III sinif anomaliyanı və sıradan kənarda çıxmış dişləri müalicə edir. Son yenilənmə: 8 oktyabr 2026

Breket müalicəsi nədir?

Breket dişlərin səthinə yapışdırılan kiçik kilidlərdən və onlardan keçən ortodontik qövsdən ibarət sistemdir. Qövsün yaratdığı nəzarətli və davamlı təsir dişləri mərhələlərlə düzgün mövqeyə gətirir. Müalicə müntəzəm nəzarət seansları ilə aparılır, sonda isə əldə olunan nəticə reteyner və kappalarla qorunur.

Hansı problemlər müalicə olunur?

Diş sırası əyriliyi və sıxlıq — çənədə yer darlığı səbəbindən dişlərin sıradan kənara çıxması Açıq dişləm — ağız qapananda ön dişlərin bir-birinə dəyməməsi; bəzi hallarda tələffüzə təsir edir Dərin dişləm — üst ön dişlərin alt dişləri həddindən artıq örtməsi III sinif anomaliya — alt diş sırasının üst dişlərin önündə yerləşməsi Köpək dişlərinin sıradan yuxarıda çıxması — yer darlığının tez-tez rast gəlinən nəticəsi Diastema və böyük aralıqlar, fırlanmış və ya dilə doğru əyilmiş dişlər Üst çənə darlığı və mərkəz xəttin yerdəyişməsi Təkrar ortodontik müalicə — əvvəlki müalicədən istənilən nəticə alınmayan hallar

Hansı ortodontik aparatlardan istifadə olunur?

Nə üçün istifadə olunur Dişlərin sıraya düzülməsi və dişləmin korreksiyası üçün əsas sabit aparat. Çənədə yer darlığı olduqda diş qövsünün genişləndirilməsi; sonrakı mərhələdə breketlə müalicə davam etdirilə bilər. Üst çənənin genişləndirilməsi üçün tətbiq olunan ortodontik aparat. Böyümə dövründə olan uşaqlarda alt çənənin inkişafını istiqamətləndirən funksional aparat. Breketlər çıxarıldıqdan sonra dişlərin yeni mövqeyinin qorunması.

Müalicə mərhələləri

Müayinə və plan. Diş sırası, dişləm və üz profili qiymətləndirilir, müalicə planı və təxmini müddət izah olunur. Hazırlıq. Peşəkar gigiyena aparılır, kariyesli dişlər müalicə olunur. Ağıl dişi digər dişləri sıxırsa, gigiyenaya mane olursa və ya ağrı verirsə, çəkilməsi tövsiyə oluna bilər. Breketlərin yapışdırılması. Breketlər dişlərə yapışdırılır və qövs yerləşdirilir; bu mərhələ bir və ya bir neçə seansda aparıla bilər. Nəzarət seansları. Müntəzəm qəbullarda qövslər dəyişdirilir və dişlərin hərəkəti izlənilir. Breketlərin çıxarılması. Nəticə əldə olunduqdan sonra breketlər çıxarılır, reteyner və kappalar təqdim edilir. Lazım olduqda bərpa. Bəzi hallarda son mərhələdə estetik restavrasiya və ya zirkonium qapaqlarla gülüş tamamlanır.

Breket müalicəsi nə qədər çəkir?

Müddət problemin növündən, dərəcəsindən və xəstənin həkim tövsiyələrinə əməl etməsindən asılıdır. Dr. Vəfa Məmmədovanın paylaşdığı hallarda aktiv müalicə 11 aydan təxminən 1 il 8 aya qədər çəkib. Dəyişikliklər isə çox vaxt ilk aylarda nəzərə çarpır. 11 ay (28.08.2025 – 01.08.2026) Təxminən 1 il; tələffüzdə müsbət dəyişiklik ilk 3 ayda 1 il 2 ay 1 il 4 ay (12.03.2025-dən) Sıradan kənarda çıxmış köpək dişləri 04.12.2024 – 29.07.2026

Müalicədən əvvəl və sonra

Diş sırasının düzəldilməsi — yan görünüş. Diş sırasının düzəldilməsi — ön görünüş.

Açıq dişləmin breketlə müalicəsi

Açıq dişləm çox çətin ortodontik hallardan biridir və onun breketlə müalicəsi yüksək peşəkarlıq və dəqiq planlama tələb edir. Müalicədən sonra yalnız estetik görünüş deyil, həm də ön dişlərin funksional qapanması əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşa bilər. Ömür boyu ön dişlərində kəsicilik qabiliyyəti olmayan xəstədə breket müalicəsindən sonra frontal dişlərin ucu-uca təmas etməsi böyük funksional və estetik irəliləyişdir. Dişlərin qapanması xəstənin qidanı dişləmə və kəsmə funksiyasını yaxşılaşdırmaqla yanaşı, nitqə və fonetikaya da müsbət təsir göstərə bilər. Ön dişlərin bir-birinə dəymədiyi hallarda bəzi səslərin tələffüzü və hava axınının idarə olunması ilə bağlı problemlər yarana bilər. Dişlərin qapanmasının bərpası bu funksional və fonetik problemlərin azalmasına şərait yarada bilər.

Açıq dişləm və tələffüz Tələffüzündəki problem səbəbindən qəbul imtahanından keçə bilməyən xəstədə qapanışdakı dəyişiklik müalicənin ilk 3 ayında tələffüzə müsbət təsir göstərdi və o, növbəti imtahandan uğurla keçdi. Breketlər 1 illik müalicədən sonra çıxarıldı. Instagram paylaşımı Kompleksdən qurtulmaq istəyən xəstə Açıq dişləmlə 4 mart 2025-də müraciət edən xəstədə nəticə 19 aprel 2026-da breketlə əldə olundu: breketlər çıxarıldı, reteynerlər taxıldı və kappa üçün ölçü alındı. Instagram paylaşımı

Sıradan kənarda çıxmış köpək dişi çəkilməlidirmi?

Xeyr, adətən çəkilməsi düzgün yanaşma deyil. Köpək dişləri ən uzun köklü dişlərdir və çənənin bünövrəsi hesab olunur. Yer darlığı səbəbindən sıradan yuxarıda çıxmış köpək dişini çəkməkdənsə, düzgün ortodontik müalicə ilə öz xəttinə gətirmək daha məqsədəuyğundur. Dr. Vəfa Məmmədovanın praktikasında belə hallarda əvvəlcə çənə genişləndirici plastinka ilə yer yaradılıb, daha sonra breketlə dişlər diş sırası xəttinə gətirilib.

Breketlə gigiyena və qulluq

Hər yeməkdən sonra dişləri və breketlərin ətrafını diqqətlə fırçalayın — qida qalıqları breketlər ətrafında asan toplanır. Breketlər arasını təmizləmək üçün həkimin tövsiyə etdiyi xüsusi fırçalardan istifadə edin. Çox sərt və yapışqan qidalar breketin qopmasına səbəb ola bilər. Breket qopduqda və ya qövs narahatlıq yaratdıqda həkimə məlumat verin. Nəzarət seanslarını buraxmayın — müalicənin müddəti buna birbaşa bağlıdır. Düzgün gigiyena və həkim nəzarəti ilə breket dişlərə zərər vermir. Əsas risk breketlər ətrafında ərpin yığılması və kariyesdir, buna görə gündəlik təmizliyə xüsusi diqqət ayrılmalıdır.

Tez-tez verilən suallar

Breketdən əvvəl ağıl dişini çəkmək mütləqdirmi? Hər zaman yox. Ağıl dişi digər dişləri sıxırsa, gigiyenada və diş ətində problem yaradırsa, çənədə yer darlığı varsa və ya ağrı verirsə, breketdən əvvəl çəkilməsi tövsiyə olunur. Qərar müayinədən sonra verilir. Böyüklər də breket taxa bilərmi? Bəli. Ortodontik müalicə üçün əsas şərt yaş deyil, dişlərin və diş ətinin sağlam olmasıdır. Dr. Vəfa Məmmədovanın praktikasında 33 yaşlı xəstədə il yarım davam edən breket müalicəsi uğurla başa çatıb. Breket çıxarıldıqdan sonra dişlər yenidən əyilə bilərmi? Bu riskin qarşısını almaq üçün breketlər çıxarıldıqdan sonra reteyner və kappalar verilir. Onlardan həkimin tövsiyə etdiyi qaydada istifadə edilməsi dişlərin yeni mövqeyini qorumağa kömək edir.