Xəstəlik haqqındaŞirvan Zəkəriyəyev · 09.10.2026

Hormonal sonsuzluq, AMH və hamiləlik planlaması | Dr. Şirvan Zəkəriyəyev

Bu mətn həkimin OTX tərəfindən hazırlanmış saytındandır və OTX bilik bazasında göstərilir. Tibbi məsləhəti əvəz etmir. Orijinal: endokrinoloqshirvan.az/xestelikler/reproduktiv-endokrinologiya/

Ümumi məlumat

PKOS (PMOS) — qadınlarda sonsuzluğun əsas səbəblərindən biri; insulin müqaviməti və artıq çəki — həm qadın, həm də kişilərdə sonsuzluğa səbəb ola bilər; TSH və sonsuzluq. Həkimin qeydinə görə, yetkinlərdə müalicəyə tabe olan sonsuzluq formalarından biri TSH-ın normallaşmasına mane olan altda yatan patologiyalardır. Şikayəti olan pasientlərdə TSH-ı endokrinoloqun dediyi aralıqda saxlamaq önəmlidir. Ana bətnində AMH dölün cinsiyyətinin düzgün formalaşmasında rol oynayır: oğlan dölündə qadın daxili cinsiyyət orqanlarının yaranmasını tormozlayır. Doğumdan sonra kişilərdə testikulyar rezervi, qadınlarda yumurtalıq rezervini göstərir. Normal dəyərlər çox vaxt 2–5 ng/ml arasındadır (referans aralıq laboratoriyaya və yaşa görə fərqlənir). PKOS-da dəfələrlə arta bilər, menopauzaya yaxın dövrdə isə azalır. Yetkin qadında normadan aşağı olması yumurtalıq rezervinin azaldığını göstərir.

Həkim bu analizi adətən bir ildən çox hamiləlik planlamasına baxmayaraq hamiləlik baş tutmadıqda və ya PKOS şübhəsində istəyir. tiroid funksiyası (TSH, FT4) və autoimmun antikorlar; lazım olduqda AMH və PKOS qiymətləndirilməsi. Hamiləlikdə tiroidin hədəf dəyərləri fərqlidir, ona görə planlaşdırma əvvəlcədən aparılmalıdır → Hamiləlikdə tiroid.

Həkimin praktikasında

Həkim Bakı və Qəbələdəki qəbul siyahılarına «hormonal mənşəli sonsuzluq» və «qadınlarda hormonal mənşəli adət gecikmələri»ni daxil edir ( video ). Labstyle Hospital-da «Endokrin sonsuzluq» mövzusunda məruzə edib. OTX müsahibəsinə görə, Gəncəbasar bölgəsində ən çox rast gəldiyi problem sonsuzluqdur.

Sual-cavab

Hormonal disbalans sonsuzluğa səbəb ola bilərmi? Necə müəyyən olunur? Bəli, ola bilər. Diaqnostikası rahatdır: endokrinoloq əlamət və şikayətlərə görə vacib bildiyi testləri təyin edir və altda yatan səbəb aşkara çıxır ( video ). AMH testi nə üçün edilir? AMH qadınlarda yumurtalıq, kişilərdə testikulyar rezervi göstərir. Bir ildən çox hamiləlik baş tutmadıqda və PKOS şübhəsində təyin olunur.