
Dr. Şirvan Zəkəriyəyev
Endokrinoloq
- Caspian International Hospital, Bakı · daha 1 iş yeri
- Azərbaycan dili, Rus dili
Endokrinoloq-diyetoloq
Bu profil həkimin rəsmi saytındakı məlumatlar əsasında hazırlanıb və həkimin təsdiqini gözləyir. Son yoxlama: 19.10.2026. Bu sizin profilinizdir?
Dr. Mədinə Dilbazi Bakıda, Xətai rayonundakı Leyla Medical Center-də (Referans Medical Group) qəbul edən endokrinoloq-diyetoloqdur. Azərbaycan Tibb Universitetini bitirib (2004–2010), endokrinologiya üzrə internaturanı keçib (2011) və İzmirdə Ege Universitetində təkmilləşmə alıb (2016–2017). Əsas sahələri piylənmə, şəkərli diabet, insulin rezistentliyi və qalxanabənzər vəz xəstəlikləridir; tiroid düyünlərinin incə iynə aspirasiya biopsiyası da aparır.
Saytda göstərilən peşəkar yol: Azərbaycan Tibb Universitetinin Müalicə işi fakültəsi (2004–2010), Bakı şəhər 4 saylı klinik xəstəxanasında endokrinologiya üzrə internatura (2011), Ege Universiteti Tibb Fakültəsinin Endokrinologiya və Metabolizm bölməsində təkmilləşmə (01.11.2016–03.01.2017), Səhiyyə Nazirliyinin endokrinologiya sertifikasiyası (2018) və 2020-ci ildən Leyla Medical Center. Qəbul ətraflı anamnez, fiziki müayinə və əvvəlki analizlərin təhlili ilə başlayır; lazım olduqda bədən kompozisiyası analizi aparılır, müalicə, qidalanma və fiziki aktivlik planı qurulur. Piylənməni xroniki xəstəlik kimi izah edir. 2018-ci ildən sosial şəbəkələrdə maarifləndirici paylaşımlar edir, televiziya, radio və podkast çıxışları var. Qəbul öncədən qeydiyyatla aparılır.
Həkimin öz saytında göstərdiyi xidmətlər.
Ətraflı anamnez, fiziki müayinə, analizlərin təhlili və fərdi plan.
Hormonal səbəblərin araşdırılması, qidalanma, aktivlik, həkim nəzarətində dərman müalicəsi.
Xəstəliyə və həyat tərzinə uyğun fərdi qidalanma planı.
Yağ, əzələ və maye kütləsinin ölçülməsi və izlənməsi.
Tip 1, tip 2, prediabet; müalicənin fərdi qurulması və pasiyent təhsili.
Hipotireoz, Haşimoto, hipertireoz, düyünlər.
TİİAB riskli görünən tiroid düyünündən nazik iynə ilə hüceyrə nümunəsi götürülməsidir.
Hamiləlik diabeti, hamiləlikdə tiroid, hamiləliyin planlanması.
PCOS, hirsutizm, prolaktin yüksəkliyi, menopauza.
Risk qiymətləndirməsi, DXA nəticələrinin şərhi, müalicə.
Prolaktinoma, akromeqaliya, Kuşinq, Addison, endokrin hipertoniya, kalsium pozuntuları.
Həkimin saytında müayinə və müalicə etdiyi göstərilən hallar.
Piylənmə bədəndə sağlamlığa zərər verəcək dərəcədə yağ toplanması ilə gedən xroniki, təkrarlanmağa meyilli xəstəlikdir.
İnsulin rezistentliyi əzələ, qaraciyər və yağ toxumasının insulin hormonuna zəif cavab verməsidir.
Metabolik sindrom qarın tipli piylənmə, yüksək arterial təzyiq, yüksək aclıq şəkəri, yüksək triqliserid və aşağı HDL-xolesterin kimi risk faktorlarının eyni insanda birləşməsidir.
Dislipidemiya qanda yağların (LDL-xolesterin, triqliseridlər) normadan yüksək və ya "yaxşı" HDL-xolesterinin aşağı olmasıdır.
Prediabet qan şəkərinin normadan yüksək, lakin diabet həddindən aşağı olduğu mərhələdir: aclıq qlükozası 100–125 mq/dl, yeməkdən (75 q qlükoza yükündən) 2 saat sonra 140–199 mq/dl və ya HbA1c…
Tip 2 diabet orqanizmin insulinə həssaslığının azalması və mədəaltı vəzinin kifayət qədər insulin ifraz edə bilməməsi nəticəsində qan şəkərinin xroniki yüksəlməsidir.
Tip 1 diabet immun sistemin mədəaltı vəzidə insulin hasil edən hüceyrələri zədələməsi nəticəsində yaranan autoimmun xəstəlikdir.
Hamiləlik diabeti hamiləliyin adətən ikinci yarısında ilk dəfə aşkarlanan qan şəkəri yüksəlməsidir.
Hipoqlikemiya qan şəkərinin 70 mq/dl-dən aşağı düşməsidir.
Uzun müddət nəzarətsiz qalan diabet gözün torlu qişasını (retinopatiya), böyrəkləri (nefropatiya), sinirləri (neyropatiya), ürək və beyin damarlarını zədələyir.
Hipotireoz qalxanabənzər vəzin orqanizmin ehtiyacı qədər hormon (T4, T3) hasil edə bilməməsidir.
Haşimoto tireoiditi immun sistemin qalxanabənzər vəzə qarşı antitel hasil etməsi nəticəsində yaranan xroniki autoimmun iltihabdır.
Hipertireoz qalxanabənzər vəzin lazım olandan çox hormon hasil etməsidir; xalq arasında "zəhərli zob" adlanır.
Tiroid düyünü qalxanabənzər vəzdə hüceyrələrin qeyri-bərabər böyüməsi nəticəsində yaranan törəmədir.
Subakut (yarımkəskin) tireoidit qalxanabənzər vəzin çox vaxt virus infeksiyasından sonra yaranan ağrılı iltihabıdır.
Hamiləlikdə ananın tiroid hormonları körpənin, xüsusən beyninin inkişafı üçün vacibdir.
Polikistik yumurtalıq sindromu reproduktiv yaşda qadınlarda ən çox rast gəlinən hormonal pozuntulardan biridir.
Hirsutizm qadınlarda üz, sinə, qarın və bel kimi nahiyələrdə kişi tipli tük artımıdır.
Prolaktin hipofiz vəzinin hormonudur və süd ifrazını tənzimləyir.
Menopauza aybaşının 12 ay ardıcıl olmaması ilə təsdiqlənən, yumurtalıq funksiyasının sönməsi dövrüdür; ondan əvvəlki keçid mərhələsi perimenopauza adlanır.
Osteoporoz sümük kütləsinin və keyfiyyətinin azalması nəticəsində sümüklərin kövrəkləşdiyi metabolik-endokrin xəstəlikdir.
D vitamini əsasən günəş şüalarının təsiri ilə dəridə hasil olunur və kalsiumun sovrulması, sümük və əzələ sağlamlığı üçün vacibdir.
Qalxanabənzər vəzin arxasında yerləşən dörd kiçik paratiroid vəzi parathormon ifraz edərək qanda kalsium səviyyəsini tənzimləyir.
Akromeqaliya hipofiz vəzinin adətən xoşxassəli şişi səbəbindən böyümə hormonunun normadan artıq ifraz olunduğu nadir xəstəlikdir.
Kuşinq sindromu orqanizmdə kortizol hormonunun uzun müddət artıq olmasıdır.
Böyrəküstü vəzi çatışmazlığında orqanizmdə kortizol (bəzən aldosteron da) kifayət qədər hasil olunmur.
Yüksək təzyiqin əksər hallarda konkret bir səbəbi tapılmır, lakin bir qismi hormonal pozuntularla bağlıdır.
Yusif Səfərov küçəsi 19, Xətai rayonu, Bakı
Xəritədə açınCavablar həkimin öz saytından götürülüb.
Dr. Mədinə Dilbazi Bakıda, Leyla Medical Center-də qəbul aparan endokrinoloq-diyetoloqdur. Azərbaycan Tibb Universitetinin Müalicə işi fakültəsini (2004–2010) bitirib, endokrinologiya üzrə internaturanı 2011-ci ildə Bakı şəhər 4 saylı klinik xəstəxanasında keçib, 2016–2017-ci illərdə İzmirdə Ege Universiteti Tibb Fakültəsinin Endokrinologiya və Metabolizm bölməsində təkmilləşmə keçib. Əsas sahələri piylənmə, şəkərli diabet, insulin rezistentliyi və qalxanabənzər vəz xəstəlikləridir.
Leyla Medical Center, Xətai rayonu, Yusif Səfərov küçəsi 19, Bakı. Klinika əvvəllər "Leyla Şıxlinskaya" adı ilə tanınırdı.
Diabet və prediabet, insulin rezistentliyi, piylənmə və metabolik sindrom, qalxanabənzər vəz (hipotireoz, Haşimoto, hipertireoz, düyünlər), hipofiz və böyrəküstü vəzi xəstəlikləri, paratiroid və kalsium pozuntuları, osteoporoz, D vitamini çatışmazlığı, polikistik yumurtalıq sindromu, hirsutizm, prolaktin yüksəkliyi, menopauza və hormonal sonsuzluq.
Səbəbsiz çəki dəyişikliyi, davamlı yorğunluq, ürəkdöyünmə, titrəmə, üşümə və ya istiyə dözümsüzlük, susuzluq və çox sidik ifrazı, boyunda şişkinlik, aybaşı pozuntusu, artıq tüklənmə, saç tökülməsi, hamilə qalmaqda çətinlik, müalicəyə cavab verməyən yüksək təzyiq, sümük sınıqları.
Diabet endokrinoloqun əsas sahələrindən biridir, lakin yeganə sahəsi deyil: hormon ifraz edən bütün vəzilər və metabolik xəstəliklər onun ixtisasına daxildir.
Beynəlxalq diabet və Ramazan təlimatlarına görə barmaqdan qlükoza ölçməsi orucu pozmur və oruc tutan diabetlilər üçün təhlükəsizlik baxımından vacibdir.
Xeyr. İnsulin orqanizmin öz hormonudur. Tip 1 diabetdə ömür boyu lazımdır; tip 2 diabetdə isə şəkərin çox yüksək olduğu dövrlərdə müvəqqəti və ya müəyyən hallarda daimi istifadə oluna bilər. İnsulinin dozası və davam etdirilməsi barədə qərarı yalnız həkim verir.
Düzgün dozada levotiroksin çatışan hormonu əvəz edir və kökəltmir. Əksinə, müalicə olunmayan hipotireoz metabolizmi yavaşladaraq çəki artımına və ödemə səbəb olur.
Mütləq deyil. Hormonların normal olması tiroid xərçəngi riskini inkar etmir; düyünün riski ultrasəs xüsusiyyətlərinə görə qiymətləndirilir və lazım olduqda biopsiya edilir.
Adətən səhər ac qarına, yeməkdən ən azı 30–60 dəqiqə əvvəl, su ilə; kalsium, dəmir və mədə turşuluğunu azaldan dərmanlarla arasında təxminən 4 saat fasilə saxlanılır. Ətraflı: Levotiroksini necə qəbul etməli?.
Əksər pasiyentlər yalnız qısa müddətli iynə hissi və ya cüzi narahatlıq qeyd edir; prosedur adətən 10–15 dəqiqə çəkir və pasiyent həmin gün gündəlik həyatına qayıdır.
Bu dərmanlar adətən bədən kütlə indeksi 30 və yuxarı olan, və ya 27 və yuxarı olub çəki ilə bağlı xəstəliyi (prediabet, diabet, dislipidemiya, qaraciyər yağlanması, yuxu apnesi və s.) olan böyüklər üçün nəzərdə tutulur. Bir neçə kiloqram vermək üçün istifadə olunmur və yalnız həkim müayinəsindən sonra başlanılır.
Mütləq deyil. Hamiləlik, bəzi dərmanlar, hipotireoz, stress və ağır idman da prolaktini artırır. Hipofiz MRT-si yalnız göstəriş olduqda təyin edilir.
Bəli, bir çox hallarda. Çəkinin hətta 5–10% azalması ovulyasiyanı yaxşılaşdıra bilər; lazım olduqda ginekoloq və reproduktoloqla birlikdə ovulyasiyanın stimullaşdırılması planlaşdırılır.
Hormon terapiyasının fayda və riskləri yaşa, menopauzanın başlama vaxtına, uşaqlığın olub-olmamasına və şəxsi xəstəlik tarixçəsinə görə dəyişir. 60 yaşdan əvvəl və ya menopauzadan sonrakı ilk 10 ildə başlanan müalicədə bir çox sağlam qadın üçün fayda-risk balansı əlverişlidir; qərar fərdi qiymətləndirmədən sonra verilir.
Çox vaxt sınıq baş verənə qədər heç bir əlamət vermir. Boyun qısalması, belin bükülməsi və bel ağrısı gec əlamətlər ola bilər.
Tövsiyə olunmur. Nəzarətsiz yüksək dozalar qanda kalsiumun artmasına və digər zərərli nəticələrə səbəb ola bilər; doza ehtiyaca görə həkim tərəfindən müəyyən edilir.
Mənşəyi bilinməyən arıqlama çaylarının və həblərinin nəzarətsiz istifadəsi sağlamlığa ciddi zərər verə bilər. Dr. Mədinə Dilbazi çəki itkisinin həkim nəzarətində, planlı qidalanma ilə aparılmasını tövsiyə edir: uzun müddət ac qalmaq metabolizmi zəiflədir və stress hormonlarını artırır, çəkini isə hər gün deyil, həftədə bir dəfə ölçmək daha məlumatlıdır (gün ərzində ödem və ya qəbizlik tərəzidəki rəqəmi dəyişə bilər). Gündəlik su ehtiyacı fərdi olsa da, kifayət qədər su içmək sağlam çəki itkisinin vacib şərtlərindəndir.
4 Mart Dünya Piylənmə Günüdür.
Son illərdə "arıqlama iynəsi" adı ilə tanınan dərmanlar haqqında həm çox ümid, həm də çox yanlış məlumat yayılıb.
Arıqlamaqda məqsəd yalnız tərəzidəki rəqəmi azaltmaq deyil, daha keyfiyyətli bədən kompozisiyasına çatmaqdır: yağı itirmək, əzələni qorumaq.
Dr. Mədinə Dilbazi yazır ki, pasiyentlərinin böyük əksəriyyəti xəstəlikləri barədə bir sıra fikirləri yanlış bilir və eşidir.
Diabetlisinizsə və oruc tutmaq niyyətiniz varsa, bu qərarı Ramazandan əvvəl həkiminizlə müzakirə edin.
Gündəlik praktikada ən çox rast gəlinən pasiyent qruplarından biri tiroid düyünü aşkarlanan, kiminsə biopsiya, kiminsə əməliyyat, kiminsə yalnız kontrol tövsiyə etdiyi və nə edəcəyini bilməyən…
Levotiroksin dünyada ən çox istifadə olunan dərmanlardandır, lakin onun təsiri qəbul qaydalarına çox həssasdır.
Ananın tiroid hormonları körpənin inkişafı, xüsusən ilk həftələrdə beyninin formalaşması üçün vacibdir.
Dr. Mədinə Dilbazinin praktikasında ən çox rastlaşdığı xətalardan biri budur: saç tökülməsi başlayan qadınlar ilk olaraq kosmetoloqa müraciət edir, uzunmüddətli prosedurlar nəticə vermədikdən sonra…
İllərdir hormon terapiyası haqqında qadınlarda qorxu yaradılıb və bir çox qadın ehtiyac duyduğu müalicədən məhz bu qorxular səbəbindən uzaq qalıb.
Perimenopauza menopauzadan əvvəlki keçid dövrüdür və bir neçə il davam edə bilər.
Osteoporoz bir sümük metabolizması xəstəliyidir və müalicəsi var.
D vitamininin əsas hissəsi günəş şüalarının təsiri ilə dəridə əmələ gəlir.
Ac olmadığınız halda "canım bir şey istəyir" hissi çox yayğındır.
Diabetli insanlar üçün sağlam olan qidalanma tərzi əslində hamımız üçün sağlamdır.
Pəhriz zamanı pasiyentlərin ən çox etdiyi səhvlərdən biri hər gün tərəziyə çıxmaqdır.
Yuxu çəki və metabolizm üçün qidalanma və hərəkət qədər vacibdir.
Diabet sinirləri zədələyərək ayaqlarda hissiyatı azaldır; bəzən pasiyent ayağındakı yaradan xəbərsiz olur və o, gec aşkarlanır.
Prolaktin analizinin nəticəsində "yüksək" sözünü görən bir çox insan dərhal hipofiz şişindən qorxur.
Yüksək təzyiq dünyada və ölkəmizdə ən çox rast gəlinən sağlamlıq problemlərindəndir və insult, infarkt, ürək və böyrək çatışmazlığı, görmə itkisi riskini artırır.
Piylənmə diabetin idarəsini çətinləşdirir, həyat keyfiyyətini pisləşdirir və digər xəstəliklərin əlavə olunmasına səbəb olur.
Uşaqlarda və yeniyetmələrdə artıq çəki və piylənmə dünyada, eləcə də ölkəmizdə artmaqdadır.
Qadınlarda kişi tipli tüklənmə (hirsutizm) çox vaxt endokrin xəstəliklərin nəticəsidir.
Qalxanabənzər vəz kiçik olmasına baxmayaraq bütün orqanizmin ritmini müəyyən edən "orkestrin dirijoru"dur.
Diabet və prediabet üç əsas testlə müəyyən edilir: aclıq qlükozası, 75 q qlükoza ilə oral qlükoza tolerantlıq testi (OQTT) və HbA1c.
HOMA-IR aclıq insulini və aclıq qlükozası əsasında hesablanan, insulin rezistentliyini təxmini qiymətləndirən indeksdir: HOMA-IR = aclıq insulini (mkU/ml) × aclıq qlükozası (mq/dl) / 405.
Qalxanabənzər vəzin müayinəsində ən çox istifadə olunan beş analiz TSH, sərbəst T4 (FT4), sərbəst T3 (FT3), anti-TPO və anti-Tg-dir.
Tiroid ultrasəsi qalxanabənzər vəzin formasını, ölçüsünü, həcmini, strukturunu, düyünlərin xüsusiyyətlərini və boyun limfa düyünlərini göstərən zərərsiz, şüasız müayinədir.
DXA (ikienerjili rentgen absorbsiometriyası) bel fəqərələrində və bud sümüyünün yuxarı hissəsində sümük mineral sıxlığını ölçən, çox aşağı şüa dozası ilə aparılan sürətli müayinədir.
Bir çox hormonun səviyyəsi günün saatına, yeməyə, stressə, fiziki yükə, aybaşı siklinin gününə və qəbul edilən dərmanlara görə dəyişir.
Bu səhifələr OTX bilik bazasındadır; axtarış və ağıllı asistent onlardan istifadə edir.
Məqalə · Dr. Mədinə Dilbazi
Bariatrik cərrahiyyədən əvvəl və sonra endokrinoloqun roluMetabolik cərrahiyyə kimlər üçündür, niyə "diabet əməliyyatı" adlandırmaq düzgün deyil və əməliyyatdan sonra hansı izləmə lazımdır.
Məqalə · Dr. Mədinə Dilbazi
Diabet mifləri: insulin, dərmanlar, meyvə və pəhriz haqqında həqiqətlər"İnsulin asılılıq yaradır", "şəkər dərmanı böyrəyi çürüdür", "qreçka şəkəri qaldırmır" — diabetlə bağlı ən çox yayılmış yanlış fikirlər və doğru cavablar.
Məqalə · Dr. Mədinə Dilbazi
Diabetik ayaq baxımı: gündəlik qaydalar və təhlükə siqnallarıDiabetdə hissiyat azaldığı üçün ayaq yaraları gec aşkarlanır. Hər axşam yoxlama, yuma, nəmləndirmə, dırnaq kəsimi, ayaqqabı seçimi və nə vaxt təcili müraciət etməli.
Məqalə · Dr. Mədinə Dilbazi
Emosional aclıq və "canım nəsə istəyir" hissiHəqiqi aclığı emosional aclıqdan necə ayırmaq olar? Stress, yuxusuzluq, qan şəkəri dalğalanmaları, "ucuz dofamin" və praktik addımlar.
Məqalə · Dr. Mədinə Dilbazi
GLP-1 dərmanları ("arıqlama iynələri"): kimlər üçün, necə təsir edirGLP-1 reseptor aqonistləri necə işləyir, kimlərə göstərişdir, kimlərə olmaz, yan təsirlər, saç tökülməsi, sümük və xərçəng haqqında xəbərlərə elmi baxış.
Məqalə · Dr. Mədinə Dilbazi
Arıqlayarkən əzələni qorumaq: zülal və müqavimət məşqləriÇəki itkisi zamanı əzələ kütləsi də azalır. GLP-1 müalicəsi və pəhriz dövründə əzələni qorumaq üçün zülal ehtiyacı və həftəlik məşq planı.
Məqalə · Dr. Mədinə Dilbazi
Hamiləlik planlaması və tiroid: nə vaxt və necə yoxlamalıHipotireoz və Haşimoto olan qadınlarda hamiləliyə hazırlıq, hamiləlikdə levotiroksin dozasının artması, TSH nəzarəti və doğuşdan sonrakı dövr.
Məqalə · Dr. Mədinə Dilbazi
Rezistent hipertoniyanın endokrin səbəbləri2–3 dərmana baxmayaraq enməyən təzyiqdə birincili hiperaldosteronizm, feoxromositoma, Kuşinq, tiroid və paratiroid xəstəlikləri araşdırılmalıdır.
Arıqlama iynələri, piylənmə və miflər haqqında («Hərşeyşünas» podkastı, Aynur Xəlilova ilə söhbət, 31 iyul 2026)
Sağlam qidalanma (Xəzər TV, «Anamın yeməyindən yoxdur», Sevinc Ağasıyeva ilə, 26 noyabr 2020)
Bu profildəki məlumatlar həkimin rəsmi saytından (endokrinoloqdilbazi.az) toplanıb. Son yoxlama: 19.10.2026. Təsdiqlənməyən məlumatı profilə əlavə etmirik.
Profildə səhv görürsünüz? Düzəliş təklif edin.

Endokrinoloq